Trong quá trình làm bông sầu riêng, nhiều bà con thường tham khảo công thức từ những vườn đã xử lý thành công để áp dụng cho vườn nhà mình. Tuy nhiên, có những vườn xử lý xong mầm hoa ra đều, phát triển tốt, trong khi vườn khác lại ra bông lác đác, mầm phát triển chậm hoặc cây tiếp tục đi đọt.
Vì sao cùng một công thức nhưng kết quả lại khác nhau?
Thực tế, hiệu quả làm bông không chỉ phụ thuộc vào sản phẩm hay công thức sử dụng, mà còn liên quan đến sức cây, bộ lá, bộ rễ, điều kiện đất đai, thời tiết và quá trình chăm sóc trước đó. Nếu không đánh giá đúng tình trạng vườn mà áp dụng theo một công thức cố định, bà con có thể xử lý không phù hợp với tình trạng thực tế của cây.
1. KHÁC NHAU VỀ GIỐNG VÀ TUỔI CÂY
Mỗi giống sầu riêng có đặc điểm sinh trưởng và phản ứng với điều kiện môi trường khác nhau. Vì vậy, cùng một cách xử lý nhưng khả năng phát triển mầm hoa giữa các giống chưa chắc giống nhau.
Bên cạnh đó, tuổi cây cũng là yếu tố cần quan tâm. Cây còn nhỏ, bộ khung cành chưa hoàn chỉnh, tán lá chưa ổn định sẽ khác với cây trưởng thành, có bộ khung tán phát triển tốt. Đặc biệt, những cây còn đang trong giai đoạn hoàn thiện tán cần được cân nhắc kỹ về sức sinh trưởng trước khi đưa vào quy trình làm bông.
Nếu chỉ thấy một vườn cùng giống đã xử lý thành công rồi áp dụng nguyên công thức cho vườn khác mà không đánh giá độ tuổi và tình trạng cây, kết quả có thể không như mong muốn.
2. SỨC CÂY VÀ ĐỘ GIÀ CỦA LÁ CÓ ẢNH HƯỞNG RẤT LỚN
Đây là yếu tố bà con cần đặc biệt chú ý trước khi bước vào giai đoạn làm bông.
Một cây có bộ lá già hoàn chỉnh, cành nhánh ổn định, sinh trưởng cân đối sẽ có tình trạng khác với cây vừa đi đọt, lá còn non hoặc mới phục hồi sau thu hoạch.
Đối với những cây vẫn đang bung đọt mạnh, dinh dưỡng và nguồn lực sinh trưởng có thể tiếp tục tập trung vào phát triển cành lá. Nếu xử lý làm bông khi cây chưa đạt trạng thái phù hợp, quá trình phân hóa và phát triển mầm hoa có thể gặp khó khăn.
Ngược lại, cây suy kiệt, lá vàng, bộ lá thưa hoặc phục hồi chưa tốt cũng không nên chỉ tập trung vào việc kích thích ra bông mà bỏ qua tình trạng sức khỏe của cây.
Vì vậy, trước khi quyết định xử lý, bà con cần xem cây đã có bộ lá thành thục hay chưa, đọt đã ổn định chưa, sức cây có đảm bảo không. Không nên thấy vườn bên cạnh đã làm bông rồi thì vườn mình cũng phải làm theo, dù tình trạng cây chưa tương đồng.
3. NỀN ĐẤT VÀ BỘ RỄ MỖI VƯỜN KHÔNG GIỐNG NHAU
Có những vườn đất tơi xốp, thoát nước tốt, bộ rễ phát triển ổn định. Nhưng cũng có những vườn đất bị nén chặt, độ pH không phù hợp, dễ đọng nước hoặc bộ rễ đang bị tổn thương.
Khi bộ rễ hoạt động kém, khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng của cây cũng có thể bị ảnh hưởng. Lúc này, dù bà con sử dụng cùng một công thức như những vườn khác, cây vẫn có thể phản ứng khác nhau do điều kiện hấp thu không giống nhau.
Đặc biệt, trong điều kiện mưa kéo dài, đất thường xuyên ẩm ướt, những vườn thoát nước kém cần được quan tâm nhiều hơn đến hệ thống thoát nước và tình trạng bộ rễ.
Vì vậy, làm bông không chỉ nhìn trên tán cây mà còn phải quan tâm đến nền đất bên dưới. Khi cây có biểu hiện sinh trưởng bất thường, bà con nên kiểm tra cả bộ rễ và điều kiện đất trước khi quyết định bổ sung thêm dinh dưỡng hoặc tiếp tục xử lý.
4. THỜI TIẾT MỖI VÙNG, MỖI THỜI ĐIỂM ĐỀU CÓ SỰ KHÁC BIỆT
Thời tiết là yếu tố có thể làm thay đổi đáng kể quá trình làm bông, đặc biệt khi bà con xử lý nghịch vụ.
Nếu gặp mưa liên tục, đất giữ ẩm cao, cây có thể tiếp tục sinh trưởng dinh dưỡng, đồng thời bộ rễ ở những vườn thoát nước kém dễ bị ảnh hưởng. Ngược lại, khi nắng nóng kéo dài, đất khô nhanh, cây thiếu nước hoặc bị stress cũng có thể làm quá trình phát triển mầm hoa bị tác động.
Do đó, một công thức được áp dụng trong điều kiện thời tiết thuận lợi chưa chắc phù hợp khi chuyển sang thời điểm mưa nhiều hoặc nắng nóng gay gắt.
Bà con cần theo dõi diễn biến thời tiết, độ ẩm đất, khả năng thoát nước và phản ứng của cây sau mỗi lần xử lý. Không nên chỉ dựa vào lịch làm bông của những vườn khác mà bỏ qua điều kiện thực tế tại vườn mình.
5. LỊCH SỬ CHĂM SÓC VÀ XỬ LÝ TRƯỚC ĐÓ CŨNG RẤT QUAN TRỌNG
Đây là yếu tố nhiều nhà vườn dễ bỏ qua khi tham khảo công thức làm bông.
Trước khi bước vào giai đoạn này, có vườn đã phục hồi tốt sau thu hoạch, bộ lá dày, cành nhánh ổn định. Nhưng cũng có vườn vừa trải qua tình trạng suy cây, rễ yếu, vàng lá hoặc đi đọt kéo dài.
Ngoài ra, việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các chất điều hòa sinh trưởng trước đó cũng cần được xem xét. Nếu cây đã được xử lý nhiều lần, bà con cần nắm rõ thời điểm, loại sản phẩm và phản ứng của cây để tránh tiếp tục xử lý chồng chéo hoặc không phù hợp.
Chẳng hạn, khi cây vẫn đi đọt mạnh, cần xác định nguyên nhân và đánh giá độ thành thục của bộ lá. Nếu cây đang suy, cần xem xét khả năng phục hồi và tình trạng bộ rễ. Mỗi trường hợp sẽ có hướng xử lý khác nhau, không nên thấy mầm hoa chậm là lập tức tăng liều hoặc bổ sung thêm nhiều loại sản phẩm.
Thiên Uy Agri