Trong giai đoạn nuôi trái, nhiều nhà vườn gặp tình trạng trái phát triển dài bất thường, mất dáng chuẩn, ít múi hoặc thậm chí không có múi. Đây là hiện tượng thường được bà con gọi là "xương dài". Không chỉ làm giảm giá trị thương phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ cơm và năng suất thu hoạch.
Vậy đâu là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này?
1. Dư đạm hoặc dư nước trong giai đoạn trái non
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất hiện nay. Khi cây được bón quá nhiều phân có hàm lượng Đạm cao trong giai đoạn trái vừa tượng hình, tế bào trái sẽ phát triển quá mạnh theo hướng kéo dài.
Tương tự, khi gặp những cơn mưa lớn kéo dài, bộ rễ hút nước liên tục làm áp lực nước trong tế bào tăng cao. Lúc này cây sẽ kích thích sản sinh hormone Gibberellin nội sinh - loại hormone có tác dụng kéo dài tế bào. Kết quả là trái phát triển thiên về chiều dọc, hình thành trái dài, xồ trái, mất cân đối và khó đạt mẫu mã đẹp khi thu hoạch.
2. Quá trình thụ phấn không hoàn chỉnh
Mẫu trái đẹp hay không được quyết định rất nhiều ngay từ giai đoạn thụ phấn. Nếu thời điểm hoa xổ nhụy gặp mưa, độ ẩm cao hoặc nhà vườn không hỗ trợ quét phấn đầy đủ, quá trình thụ tinh sẽ bị gián đoạn. Các hạt bên trong trái phát triển không đồng đều hoặc không hình thành.
Khi số lượng hạt giảm, các hộc múi không được tạo đầy đủ khiến trái mất sự cân đối tự nhiên. Kết quả là trái có xu hướng dài ra, méo lệch và tỷ lệ múi thấp hơn bình thường.
3. Đọt non cạnh tranh dinh dưỡng với trái
Giai đoạn trái dưới 35 ngày đối với Ri6 và dưới 65 ngày đối với Thái là thời điểm rất nhạy cảm về dinh dưỡng. Nếu lúc này cây xuất hiện đọt non mạnh, dinh dưỡng và chất đồng hóa từ lá sẽ bị phân tán để nuôi đọt.
Trái non không được cung cấp đủ nguồn dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phân chia tế bào nên phát triển không đồng đều. Nhiều trường hợp xuất hiện hiện tượng giật trái, méo trái, lệch hộc hoặc kéo dài thân trái. Chính vì vậy, quản lý đọt hợp lý trong giai đoạn nuôi trái là yếu tố rất quan trọng giúp giữ mẫu trái đẹp và tăng tỷ lệ trái loại 1.
4. Thiếu vi lượng định hình trái (Canxi - Bo và các khoáng thiết yếu)
Canxi và Bo đóng vai trò như "khung xương" giúp xây dựng thành tế bào và định hình cấu trúc trái. Khi cây thiếu các dưỡng chất này, thành tế bào trở nên yếu, khả năng liên kết giữa các mô kém, quá trình phân chia tế bào diễn ra không đồng đều. Trái dễ bị biến dạng, phát triển lệch hướng hoặc kéo dài bất thường.
Thiên Uy Agri